Hoe Albert Kahn met foto’s wereldvrede probeerde te realiseren

Albert Kahn kwam in het jaar 1860 als boerenzoon ter wereld. Een eentonig en onzeker leven lag hem voor de boeg, zou je denken. Maar hij besloot anders. In 1879 klopte hij aan bij een bank in Parijs. Hij zou er bankbediende worden. Dertien jaar later, in 1992, was hij directeur-eigenaar van de Goudchaux Bank, een van de belangrijkste financiële instellingen van Europa. Waar hij eerst onbekend en arm was, kreeg hij nu vorsten en vooraanstaande intellectuelen op visite, bezat hij een van de grootste vermogens van heel Europa.  Een makkelijk en verwend leven lag hem voor de boeg, zou je denken. Maar hij besloot wederom anders. Want hij had wederom een droom: wereldvrede.

‘Servische vrouwen in feestelijke kledij, nabij Prizen’. Autochroom door Auguste Léon, 9 May 1913 (Coll.Musée_Albert-Kahn)

Albert Kahn was met andere woorden niet bang te ambitieus te zijn. Maar hoe dacht hij van deze droom realiteit te kunnen maken? Foto’s, specifiek kleurenfoto’s, en wel kleurenfoto’s van de hele wereld. De broers Lumière brachten hem eens de door hen ontwikkelde technologie van het autochroom, waarmee kleur voor het eerst mogelijk was. Kahn kwam hierdoor tot een idee: als de volkeren der wereld met de volkeren der wereld in contact zouden komen, dit door het kleurenbeeld, dan zouden ze elkaar begrijpen, er geen oorlog meer zijn. Helaas voor iedereen is deze droom een droom gebleven. De eerste en tweede wereldoorlogen maakte hij nog mee, zijn verwoede pogingen om het tij te keren ten spijt.  Uiteindelijk is hij alleen gestorven, zonder partner of kind, vlak nadat de tweede wereldoorlog uitbrak, in november 1940.

Yezidi leider in Bachiqua

Maar gelukkig hebben we de beelden nog. De gehele collectie beslaat een ontzagwekkende 72,000 foto’s en een welgetelde 183,000 meter aan film. Het staat daarmee met recht bekend als de ‘Archieven van de Planeet’. Uit dit geheel zijn enkele tientallen prints gekozen, die in het Allard Pierson Museum in Amsterdam te bezichtigen zijn, naast het werk van de Russische fotograaf Prokoedin-Gorski. Deze rus kreeg van zijn vorst, Nicolaas II, de missie om het gehele Russische rijk vast te leggen.

De tentoonstelling heeft tot 6  januari plaats in het Allard Pierson Museum in Amsterdam.  Voor meer informatie kunt u terecht op de website: www.allardpiersonmuseum.nl.